1750 TL ÜZERİ ALIŞVERİŞLERDE ÜCRETSİZ KARGO
1750 TL ÜZERİ ALIŞVERİŞLERDE ÜCRETSİZ KARGO
1750 TL ÜZERİ ALIŞVERİŞLERDE ÜCRETSİZ KARGO
Ekşi Mayalı Fransız Baget Tarifi (T65)

Ekşi Mayalı Fransız Baget Tarifi (T65)

Gerçek Baget Nedir?

Gerçek bir baget dört malzemeden oluşur: un, su, tuz ve maya. Fransa'da "Baguette de Tradition" adını taşıyan bagete katkı maddesi eklenmesi yasaktır; lezzeti uzun mayalanma verir.

Bu tarifte ticari maya yerine yalnızca ekşi maya (levain) kullanıyoruz. Genç ve ılık tutulan bir maya ile ekşilik hafif kalır; baget, ince ve çıtır kabuğu, kremamsı ve delikli içiyle klasik karakterini korur.

Neden T65? T65, Fransız baget unlarının sınıfıdır. Yaklaşık %11 protein, bagetin hem uzayabilmesi (ekstansibilite) hem de fırında kalkabilmesi için doğru dengeyi verir. Çok güçlü unlar hamuru lastik gibi yapar; baget şekli vermek zorlaşır.

Tarif çıktısı: 5 adet, yaklaşık 340 g'lık, 35-38 cm boyunda ev fırını bageti. İki günlük akış: 1. gün hamur, 2. gün şekil ve pişirme.

[GÖRSEL 1 – Kapak: Kesik açılmış, kabuğu kızarmış 3 baget, biri ortadan kesilmiş içi görünüyor]

Malzemeler

Toplam: 1000 g un, %70 hidrasyon, %2 tuz, %7,5 ön mayalanmış un. Hamur ağırlığı yaklaşık 1720 g.

Ekşi maya (levain)

MalzemeMiktarFırıncı yüzdesi
T65 un60 g%100
Su (26-28 °C)60 g%100
Aktif ekşi maya starter (%100 hidrasyon)30 g%50

Ana hamur

MalzemeMiktarNe zaman
T65 un925 gOtoliz
Su585 gOtoliz
Olgun levain150 g (tamamı)Yoğurma
Tuz20 gYoğurma
Su (bassinage – sonradan eklenen su)40 gYoğurma sonu

Toplam formül (fırıncı yüzdesi): T65 un %100 · su %70 · tuz %2 · starter %3.

Hedef hamur sıcaklığı: 25 °C. Otoliz suyunun sıcaklığını buna göre ayarlayın (kışın 30-32 °C, yazın 20-22 °C).

Gerekenler: Hassas terazi, geniş kap, hamur kazıyıcı, keten bez (couche) ya da kalın mutfak havlusu, transfer tahtası, jilet (lame), pizza taşı/çeliği veya ters çevrilmiş kalın tepsi, buhar için döküm tava.

[GÖRSEL 2 – Tartılmış malzemeler: T65 un, su, tuz, köpüklü levain kavanozu]

Zaman Çizelgesi

Saatler örnektir; 25 °C ortam için verilmiştir. Mutfağınız soğuksa her aşama uzar.

GünSaatAşamaSüre
1. gün09:00Levain hazırlığı4-5 saat
1. gün13:00Otoliz1 saat
1. gün14:00Yoğurma + bassinage10 dk
1. gün14:15Ilık toplu mayalanma, 3 kat (30 dk arayla)2,5 saat
1. gün16:45Soğuk toplu mayalanma (4 °C)14-16 saat
2. gün08:00Bölme ve ön şekil30-40 dk dinlenme
2. gün08:45Son şekil15 dk
2. gün09:00Son mayalanma (fırın 1 saat ön ısıtma)1,5-2 saat
2. gün10:45Kesik ve pişirme22-26 dk

Akşam yemeğine yetiştirmek isterseniz soğuk mayalanmayı 24 saate kadar uzatabilirsiniz.

Adım Adım Yapılış

1. Levain (09:00)

Starter'ınızı bir gece önceden besleyin, sabah aktif ve köpüklü olsun. 30 g starter, 60 g T65 ve 60 g ılık suyu kavanozda karıştırın. Üzerini kapatıp 24-26 °C'de 4-5 saat bekletin. Hacmi 2,5-3 katına çıkmış, üstü kubbeli ve kabarcıklı olmalı. Genç levain bagete hafif ve tatlımsı bir lezzet verir; tepe noktasını geçip çökmüş levain ekşiliği artırır.

[GÖRSEL 3 – Kavanozda levain: başlangıç seviyesi lastikle işaretli, 3 katına çıkmış hali]

2. Otoliz – autolyse (13:00)

925 g T65 ile 585 g suyu, kuru un kalmayana kadar elle karıştırın. Kabın kenarlarını sıyırın, üzerini kapatın ve 1 saat dinlendirin. Otoliz, unun suyu emmesini ve gluten ağının kendiliğinden kurulmasını sağlar; hamur daha kolay uzar, yoğurma süresi kısalır.

3. Yoğurma (14:00)

Levainin tamamını ve tuzu hamurun üzerine koyun, birkaç kaşık bassinage suyuyla ıslatın. Islak elle sıkıştırarak (pinch) iyice dağıtın. Ardından 5-8 dakika tezgahta vurup katlayarak (slap and fold) ya da kapta katlayarak yoğurun. Hamur pürüzsüzleşip esnemeye başlayınca kalan suyu azar azar ekleyin. Hamur suyu almakta zorlanırsa kalanını eklemeyin. Yoğurma sonu hamur sıcaklığı 24-25 °C olmalı.

[GÖRSEL 4 – Yoğrulmuş, pürüzsüz ve parlak hamur]

4. Ilık toplu mayalanma – bulk fermentation (14:15-16:45)

Hamuru hafif yağlanmış, kapaklı bir kaba alın. 30, 60 ve 90. dakikalarda birer set bobin katlama (coil fold) yapın: hamuru ortasından kaldırıp altına kıvırın, kabı çeyrek çevirip tekrarlayın. Son kattan sonra 2,5 saat dolana kadar dokunmayın. Bu sürenin sonunda hamur %20-30 kabarmış, yüzeyinde birkaç kabarcık oluşmuş olmalı.

[GÖRSEL 5 – Bobin katlama sırasında hamurun kaldırılışı]

5. Soğuk toplu mayalanma (16:45 – ertesi sabah)

Kabın kapağını kapatıp buzdolabına (3-5 °C) koyun, 14-16 saat bekletin. Soğuk mayalanma lezzeti derinleştirir. Hamuru şekil verilmiş halde değil, toplu halde soğutmak bagetin kabuğunu ince tutar ve soğuk hamura şekil vermek daha kolaydır.

6. Bölme ve ön şekil (08:00)

Hamuru unlanmamış tezgaha nazikçe dökün. Kazıyıcıyla 340 g'lık 5 parçaya bölün. Her parçayı gazını kaçırmadan gevşek bir silindir haline getirin: alt üçte biri ortaya, üst üçte biri üstüne katlayıp hafifçe yuvarlayın. Dikiş yeri alta gelecek şekilde 30-40 dakika dinlendirin.

[GÖRSEL 6 – Tezgahta sıralanmış 5 ön şekilli silindir]

7. Son şekil (08:45)

Keten bezi unlayın, bir kenarını kıvırarak duvar oluşturun. Her parçayı dikiş üste gelecek şekilde çevirin, hafifçe dikdörtgen yapın.

  1. Üst kenarı ortaya kadar katlayıp parmak uçlarınızla bastırın.
  2. Hamuru 180 derece çevirin, diğer kenarı da ortaya katlayıp bastırın.
  3. Üst kenarı alt kenara kadar getirip avuç içinizin kenarıyla dikişi kapatın.
  4. İki elinizle ortadan başlayıp dışa doğru yuvarlayarak 35-38 cm'ye uzatın. Uçlara geldikçe baskıyı artırarak sivriltin.

Bageti dikiş yeri üstte olacak şekilde bezin üzerine koyun, bezi yanından kaldırıp ikinci duvarı oluşturun. Diğerlerini aynı şekilde dizin.

[GÖRSEL 7 – Şekil adımları: 4 kare kolaj (katlama, katlama, dikiş kapama, yuvarlayarak uzatma)]

8. Son mayalanma (09:00-10:45)

Bezin uçlarını bagetlerin üzerine örtün; kabuk bağlamasın. Oda sıcaklığında 1,5-2 saat bekletin. Parmakla bastırdığınızda iz yavaşça ve tam kapanmadan geri geliyorsa hazırdır (parmak testi – poke test). Kesik atmayı kolaylaştırmak için pişirmeden önce 15-20 dakika buzdolabına alabilirsiniz.

[GÖRSEL 8 – Keten bez üzerinde mayalanmış bagetler]

9. Kesik – scoring

Bagetleri transfer tahtasıyla, dikiş alta gelecek şekilde pişirme kağıdı serili küreğe çevirin. Yeni ve keskin bir jiletle, bagetin boyuna neredeyse paralel 3-5 kesik atın. Kurallar:

  • Kesikler birbirinin uzunluğunun yaklaşık üçte biri kadar üst üste binsin.
  • Jileti dik değil, yüzeye 30-45 derece yatık tutun; yaklaşık 5 mm derinlik yeterli.
  • Tek, hızlı ve kararlı hareketle kesin; yavaş kesik hamuru sürükler.

[GÖRSEL 9 – Kesik atma anı, yakın plan]

Ev Fırınında Pişirme

Bagetin çıtır ve parlak kabuğu, ilk dakikalardaki yoğun ısı ve buhardan gelir. Buhar kabuğu birkaç dakika yumuşak tutar; baget kalkar, kesikler açılır.

  1. Ön ısıtma: Pizza taşını ya da ters çevrilmiş kalın tepsiyi orta rafa, boş döküm tavayı en alt rafa koyun. Fırını alt-üst ısıtmada 250 °C'de en az 1 saat ısıtın.
  2. Yükleme: Bagetleri pişirme kağıdıyla birlikte taşa kaydırın. Hemen alt tavaya 1 su bardağı kaynar su dökün ve kapağı kapatın. Fırınınızda buhar fonksiyonu varsa onu kullanın.
  3. Buharlı faz: 250 °C'de 12-13 dakika, fan kapalı pişirin. Fan bu aşamada kabuğu erken kurutur.
  4. Kuru faz: Su tavasını çıkarın, kapağı birkaç saniye açıp buharı boşaltın. 230 °C'de 10-13 dakika daha, koyu altın-kahve renk alana kadar pişirin. Gerekirse tepsiyi yarıda çevirin.
  5. Soğutma: Tel ızgarada en az 30 dakika soğutun. Sıcakken kesilen baget içi hamurumsu görünür; pişme soğuma sırasında tamamlanır.

Tek taşınız varsa bagetlerin yarısını pişirin, diğerlerini sıranız gelene kadar buzdolabında bekletin.

[GÖRSEL 10 – Fırından yeni çıkmış bagetler, kabukta kulak (grigne) açılmış kesikler]

[GÖRSEL 11 – Kesit: delikli, kremamsı iç yapı]

Sık Yapılan Hatalar

SorunOlası nedenÇözüm
Baget yassı çıktıAz mayalanma ya da gevşek şekilIlık mayalanmayı kabarma görülene kadar uzatın; şekilde dikişi sıkı kapatın
İç sık ve hamurumsuAz mayalanma veya sıcakken kesmeParmak testini bekleyin; 30 dk soğutmadan kesmeyin
Kesikler açılmadıYetersiz buhar, dik ya da sığ kesikKaynar suyu fırın kapanmadan dökün; jileti yatık tutun
Kabuk kalın ve matBuhar eksik veya fan açıkİlk 12 dakika buharlı ve fansız pişirin
Hamur uzamıyor, geri çekiliyorÖn şekil sonrası az dinlenmeDinlenmeyi 10-15 dk uzatın, uzatmayı 2-3 turda yapın
Ekşilik fazlaLevain tepe noktasını geçmişLevaini 4-5 saatte, çökmeden kullanın
Alt kabuk yanıyorTaş çok sıcakKuru fazda bagetleri bir üst rafa alın